Zakonom o osnovama svojinskopravnih odnosa uređena su pitanja vezana za pravo svojine, i druga stvarna prava, državina na pokretnim i nepokretnim stvarima, kao i način sticanja, prenosa, zaštite i prestanka ovih prava. Svojina je najpotpunija vlast na stvari, bilo nepokretnoj ili pokretnoj.
Shodno zakonu, subjekti prava svojine i drugih stvarnih prava su fizička i pravna lica, a objekti prava svojine i drugih stvarnih prava su pojedinačno određene pokretne i nepokretne stvari. Svaki vlasnik ima pravo da svoju stvar drži, da je koristi i da njome raspolaže u granicama određenim zakonom, pri čemu je svako dužan da se uzdržava od povrede svakog oblika prava svojine drugog lica. Vlasnik stvari, koji na njoj ima pravo svojine, može se zasnovati pravo službenosti, pravo stvarnog tereta i pravo zaloge, pod uslovima određenim zakonom.
Pored rezidenata, Zakon o svojinskopravnim odnosima, kao temeljni zakon, koji reguliše pitanja sticanja imovine stranaca u Republici Srbiji, daje mogućnost i stranim fizičkim i pravnim licima da stiču pravo svojine u Republici Srbiji pod zakonom određenim uslovima, gde su ti uslovi gotovo izjednačeni sa onima koji važe za domaća lica.
Ono što je karakteristično za strance, navedeno u zakonu, je da:
- strana fizička lica i pravna lica, pravo svojine mogu sticati pod uslovima uzajamnosti,
- strano fizičko lice, pod uslovima uzajamnosti, može sticati pravo svojine na nepokretnostima nasleđivanjem kao i državljanin RS,
- sud ili drugi nadležni organ pred kojim se postavi pitanje postojanja uzajamnosti objašnjenje o tome može zatražiti od saveznog organa nadležnog za poslove pravde, koje daje mišljenje o tome da li je ona vrsta nepokretnosti nad kojom se stiče pravo svojine neophodna za obavljanje delatnosti stranog fizičkog ili pravnog lica,
- organ, koji je nadležan za upis prava svojine na nepokretnostima je dužan da te podatke o izvršenom upisu prava svojine stranog lica u roku od 15 dana od izvršenog upisa, dostavi saveznom organu nadležnom za poslove pravde, koji o tome vodi evidenciju,
- strana fizička i pravna lica mogu pravnim poslom prenositi prava svojine na domaće lice, kao i na strano lice koje može sticati pravo svojine u skladu sa zakonom,
- preduzeće koje obavlja turističku ili ugostiteljsku delatnost može davati u dugoročni zakup (najduže na 30 godina) turistički i drugi prateći objekat stranom fizičkom ili pravnom licu pod uslovima utvrđenim pismenim ugovorom i koji se može upisati u javne knjige na zahtev kupca.
Kod sticanja nepokretnosti stranaca ključan je princip uzajamnosti (reciprociteta) – proverava se da li i državljani Srbije, odnosno srpska pravna lica, pod odgovarajućim uslovima mogu da steknu pravo svojine u državi čiji je državljanin stranac. Kod konkretne kupovine mora se proveriti:
- državljanstvo kupca (stranca);
- postojanje uzajamnosti (reciprociteta) sa tom državom;
- vrsta nepokretnosti (posebni zakoni važe za različite vrste nepokretnosti npr. građevinsko zemljište);
- da li postoje posebna zakonska ograničenja za konkretnu nepokretnost;
- uslovi za upis prava svojine stranca u katastar.
Stranac može steći svojinu na nepokretnosti i nasleđivanjem, ali se u tom slučaju primenjuju pravila međunarodnog privatnog prava i eventualni međunarodni ugovori.
Prema Zakonu o strancima, strana fizička lica mogu dobiti:
- privremeni boravak po osnovu prava svojine nad nepokretnošću i koji priloži dokaze o vlasništvu nad tom nepokretnošću,
- nepokretnosti su stambene zgrade i stanovi u Republici Srbiji nad kojima stranac može imati pravo svojine i u kojima stranac stanuje u Republici Srbiji.
