Porez je fiskalni javni prihod koji nastaje kao nedobrovoljno plaćanje državi. Organi koji utvrđuju visinu poreza i vrše njihovu naplatu su javnopravni organi države.
Privredno društvo odnosno privredni subjekt je pravno lice koje obavlja delatnost u cilju sticanja dobiti. Prilikom obavljanja delatnosti za koju je registrovano, privredno društvo posluje u skladu sa zakonima koji određuju način poslovanja privrednih subjekata, a koji se između ostalog odnose i na poreze i poreski sistem.
Poreski sistem, koji je uređen Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji (ranije Zakon o osnovama poreskog sistema), obuhvata: vrste poreza, predmet oporezivanja, određivanje poreskog obveznika, poresku osnovicu, vrstu i visinu poreskih stopa, poreska oslobođenja i olakšice.
Tri osnovna objekta oporezivanja u svakom poreskom sistemu su potrošnja, dohodak i imovina.
Za potrošnju se vezuju sledeći porezi:
• PDV (opšti porez na potrošnju),
• akciza (porez na potrošnju određenih dobara),
• porez na premije neživotnih osiguranja.
Za dohodak se vezuju sledeći porezi:
• porez na dobit pravnih lica,
• porez na dohodak građana.
Za imovinu se vezuju sledeći porezi:
• porez na imovinu „u statici”,
• porez na nasleđe i poklon,
• porez na prenos apsolutnih prava,
• porezi na upotrebu, držanje i nošenje dobara (porez na upotrebu motornih vozila, porez na upotrebu plovila, porez na upotrebu vazduhoplova i porez na registrovano oružje).
Sa svakim od ova tri oblika oporezivanja se susreću i za privredni subjekti, te su oni, prema zakonu, poreski obveznici – pravna lica koja su u obavezi da plate porez.
U privrednom sistemu se u korporativne poreze ubrajaju:
1. porez na dobit pravnih lica – jedinstvena stopa poreza 15%,
2. porez po odbitku – stopa poreza 20% (odnosi se na dividende, udeo u dobiti, kamate, kapitalni dobitak, plaćanje u vezi zakupa nepokretnosti ili druge imovine),
3. porez – PDV.
Privredni subjekti, kao poreski obveznici poreza, plaćaju oko 65% neto zarade, što je ukupan iznos doprinosa i poreza na dohodak koji se obračunava na neto dohodak. Porezi i doprinosi, koji se plaćaju za obavezno socijalno osiguranje su: 14% za penzijsko i invalidsko osiguranje, 5,15% za zdravstveno osiguranje i 0,75% za osiguranje za nezaposlene.
Ako se poredi poreski režim u Srbiju sa poreskim režimom u okolnim zemljama, Srbija ima jedno od umerenijih fiskalnih opterećenja za privredne subjekte i niže stope osnovnih fiskalnih javnih prihoda.
Stope poreza na dodatu vrednost (PDV) u Srbiji su: standardna stopa PDV-a od 20% , niža stopa PDV-a od 10%. Istu stopu poreza na dodatu vrednost imaju i Bugarska i Slovačka, dok su stope PDV-a u okruženju i do 27% – Mađarska.
Porez na dobit pravnih lica plaća se po jedinstvenoj stopi od 15%. Nižu stopu poreza na dobit ima Bugarska (10%), dok je u ostalim zemljama okruženja porez na dobit pravnih lica značajno viši i ide i do 21% u Slovačkoj.
Kako bi privredni subjekti dobili stručno i pouzdano poresko savetovanje i ostale pravne poslove iz delokruga rada poreskog prava, poželjno je da angažuju advokata za porez odnosno advokata za poresko pravo. Advokat za porez i odnosno advokat za poresko pravo posebnu pažnju posvećuje sledećim poreskim uslugama: poresko savetovanje pravnih lica iz različitih oblasti, savetovanje u vezi poreza na dohodak građana, konsultacije u vezi PDV-a, poreza na imovinu i poresko planiranje. Advokat za poresko pravo odnosno advokat za porez je specijalizovan i za sva pravna pitanja koja se odnose na pružanje saveta o svim poreskim pitanjima, poreskim obavezama i poreskim prijavama.
