Zakonom o inovacionoj delatnosti uređuju se ciljevi i organizacija primene naučnih saznanja, tehničkih i tehnoloških znanja i pronalazaštva u funkciji unapređenja proizvoda, procesa i usluga kao pokretača razvoja Republike Srbije, a posebno: subjekti nacionalnog inovacionog sistema, organizacija i nadležnosti Fonda za inovacionu delatnost; finansiranje inovacione delatnosti i ekonomske podsticajne mere; registar subjekata nacionalnog inovacionog sistema.
Prema zakonu inovativni subjekti mogu biti:
- centri nosioci inovacione delatnosti;
- startapi;
- spinofovi;
- drugi inovativni subjekti.
Startap (engl. start-up) je novoosnovano privredno društvo ili preduzetnik
koji razvija inovativni proizvod ili uslugu i koji ima potencijal brzog i velikog rasta.
Start-up preduzeća, prema Zakonu o privrednim društvima mogu biti osnovana kao: preduzetnici, ortačka društva, komanditna društva, društva sa ograničenom odgovornošću i akcionarska društva. Najčešći vid osnivanja start-up preduzeća je DOO.
Tokom poslovanja start-up u jednom trenutku rada i razvoja može da prevaziđe ranu fazu razvoja i uđe u scale-up fazu, fazu koja zahteva akumuliranje većeg kapitala. U takvim situacijama DOO pravna forma postaje nezadovoljavajuća za dalji razvoj te se preduzeće transformiše u akcionarsko društvo, čime može doći do većeg kapitala i osigurati na taj način svoj dalji rast i razvoj.
Zakon o inovacionoj delatnosti predviđa postojanje organizacija podrške start-up preduzećima. Organizacija podrške startapima je privredno društvo čija je pretežna delatnost sprovođenje programa podrške startapima, kao i stavljanje na raspolaganje poslovnog prostora, stručnih, administrativnih, tehničkih i drugih usluga startapima, sa ciljem razvoja inovacione delatnosti.
Pre investiranja u start-up preduzeće, investitor radi due diligence, kako bi sagledao celokupno poslovanje start-up preduzeća, njegovu finansijsku snagu, poslovnu strategiju i način upravljanja. Najčešći oblici su pravni i finansijski due diligence.
Ono što je karakteristično za start-up firme je da, kako su one inovativnog karaktera poslovanja, intelektualna svojina je nešto što je uobičajeno u ma kom obliku, zavisno od vrste delatnosti, čime štiti svoj konkurentski prostor i utvrđuje svoju poziciju na tržištu.
Tako start-up firme mogu zahtevati:
- pravo na patent ukoliko razvija tehničko rešenje određenog problema,
- pravo na industrijski dizajn ukoliko razvija spoljno tj. estetsko rešenje za neki proizvod,
- zaštitu svoj prepoznatljivi brenda, odnosno prepoznatljivi izgled svog proizvoda kroz registraciju žiga,
- registraciji autorskih prava start-up firme, kao što je to slučaj sa kompanijama koje su razvile , kompanije koje su razvile inovativni softver kao uslugu i ostvaruju prihode ustupajući pravo na korišćenje tog softvera.
Advokat za privredno pravo može pomoći kod osnivanja start-up preduzeća i pravnog due diligence za investitore, kao i kod zaštite prava intelektualne svojine start-up kompanija. Prilikom osnivanja, advokat za privredno pravo informiše osnivače o zakonskim propisima, vrši registraciju u APR-u, sastavlja osnivačke akte, ugovore i sarađuje sa poreskim i ostalim institucijama sa kojima se susreću start-up firme. Kod zaštite prava intelektualne svojine, advokat za privredno pravo vrši sve potrebne pravne korake kako bi se registrovao i zaštitio određeni oblik industrijske svojine pred Zavodom za intelektualnu svojinu Republike Srbije i pratećim registrima. Kod pravnog due diligence-a advokat za privredno pravo proverava da li su ispunjene sve pravne norme prilikom osnivanja preduzeća, njegovog rada u smislu akata, ugovora, pravilnika i ostalih pravnih dokumenata.
