Postupak izvršenja je postupak u kom se primenom prinude ostvaruje potraživanje poverioca utvrđeno izvršnom, odnosno verodostojnom ispravom, domaćom ili stranom. Kod izvršnog postupka razlikujemo izvršnog poverioca, koji pokreće izvršni postupak i izvršnog dužnika nad čijom imovinom se prinudno izvršenje vrši.
Izvršni postupak može biti na pokretnim stvarima izvršnog dužnika.
Na osnovu Predloga o izvršenju donosi se Rešenja o izvršenju na pokretnim stvarima. Rešenje i samo sprovođenje izvršenja je u mesnoj nadležnosti suda na čijem području se nalazi te pokretne stvari. Izvršenje na pokretnim stvarima započinje zaključkom izvršitelja kojim se „određuje sprovođenje izvršenja popisom i procenom pokretnih stvari dužnika”. Ovaj zaključak se dostavlja i izvršnom dužniku i izvršnom poveriocu. Zaključak sadrži tačno vreme i mesto popisa i upozorenje da stvarima ne sme raspolagati.
Izvršenje na pokretnim stvarima sprovodi se:
• popisom pokretnih stvari,
• procenom pokretnih stvari,
• prodajom stvari,
• namirenjem izvršnog poverioca od iznosa dobijenog prodajom.
Popis pokretnih stvari se vrši na svim stvarima koje su u državini izvršnog dužnika ali i njegovih stvari koje se nalaze u državini izvršnog poverioca. Pokretne stvari, koje nisu predmet popisa obuhvataju: obuću, odeću, predmete lične upotrebe, posteljinu, posuđe, neophodan nameštaj, hladnjak i štednjak, hrana i ogrev za potrebe izvršnog dužnika za tri meseca , gotov novac izvršnog dužnika koji ima stalna mesečna primanja do mesečnog iznosa koji je zakonom izuzet od izvršenja, srazmerno vremenu do narednog primanja, medalje i druga odlikovanja, lična pisma, rukopisi i slike. Ukoliko se na mestu popisa nađu stvari u vlasništvu trećeg lica, a treće lice ne obavesti sud o svojim pravima na pokretnim stvari u posedu izvršnog dužnika, niti dokaže svoja prava na njima, smatra se da takva prava trećeg lica ne postoje i da je izvršni dužnik vlasnik stvari koja se nalazi u njegovom posedu. Popis može da se izvrši bez prisustva izvršnog dužnika. Prilikom popisa, izvršitelj je dužan da u skladu sa načelom srazmere, popiše samo onoliko stvari koliko je dovoljno da se namiri izvršni poverilac i troškovi izvršenja, popiše samo one stvari koje mogu biti predmet izvršenja, vodi zapisnik o popisu i unese u zapisnik eventualne primedbe stranaka i trećih lica.
Procena pokretnih stvari se vrši istovremeno kada i popis. Nju vrši sudski izvršitelj zadužen za popis pokrenuh stvari. Procena se vršni na osnovu tržišnih cena za konkretnu pokretnu stvar pojedinačno. Može se desiti da procenu izvrši i stručno lice (veštak) ukoliko sud donese takvu odluku. Takođe postoji mogućnost da izvršni poverilac i izvršni dužnik sporazumno odrede vrednost pokretnih stvari koje su predmet izvršenja. Sudski izvršitelj o popisu i proceni sastavlja zapisnik, u kom posebno navodi pojedinačno popisane stvari sa njihovom procenjenom vrednošću. U zapisnik se unose i izjave stranaka i učesnika u postupku popisa i procene odnosno izvršenja, kao i izjave trećih lica o postojanju prava koja sprečavaju izvršenje.
Prodaja pokretnih stvari se sprovodi se po pravosnažnosti Rešenja o izvršenju. Način prodaje može biti:
• usmeno javno nadmetanje,
• neposredna pogodba.
Usmeno javno nadmetanje se vrši za stvari veće vrednosti, gde se može očekivati da će se stvari prodati po ceni većoj od procenjene vrednosti. Na prvom nadmetanju se ne mogu prodati stvari ispod procenjene vrednosti. Kada kupac isplati cenu, sudski izvršitelj mu predaje stvari.
Kod neposredne pogodbe se između kupca i sudskog izvršitelja zaključuje se Ugovor o prodaji neposrednom pogodbom.
Namirenje izvršnog poverioca se vrši na osnovu sudskog Rešenja o namirenju. Redosled namirenja je sledeći: troškovi izvršnog postupka, troškovi određeni u izvršnoj ispravi, kamata do dana unovčenja stvari i glavno potraživanje. Ukoliko postoji više izvršnih poverilaca, koji se ne mogu u celosti namiriti od vrednosti prodatih pokretnih stvari, vrši se namirenje srazmerno iznosima njihovih potraživanja. Ukoliko su pokretne stvari prodate po ceni koja je veća od iznosa svih troškova izvršnog postupka i potraživanja izvršnog poverioca, višak se vraća izvršnom dužniku ako za to nema smetnji.
