Sva roditeljska prava, dužnosti, kao i ograničenja postoje u potrebnoj meri sa ciljem za normalan psiho-fizički razvoj deteta i očuvanja najboljeg interesa deteta.
Shodno Porodičnom zakonu, roditelj može biti, pored potpunog lišenja vršenja roditeljskog prava, i delimično lišen roditeljskog prava. Uvođenjem ove zakonske odredbe, smatra se da roditelj može biti delimično sposoban da vrši roditeljsko pravo odnosno da samo delimično i u pojedinim segmentima prepoznaje želje, sklonosti i mogućnosti deteta, dok u ostalim svojim roditeljskim pravima i obavezama za to nije sposoban.
Delimično lišenje roditeljskog prava je mera koja se određuje roditelju
koji nesavesno vrši prava ili dužnosti iz sadržine roditeljskog prava,
a koja su izvedena iz prava deteta.
Osnovni razlog za ovu sankciju prema roditeljima je njihova nesavesnost u vršenju roditeljskog prava. Delimično lišenje roditeljskog prava je blaža povreda prava i dužnosti iz sadržine roditeljskog prava u odnosu na sankciju potpuno lišenje roditeljskog prava I ovu meru najčešće traži jedan roditelj preko advokata za porodično pravo kada ne može da izdejstvuje na primer saglasnost za dobijanje pasoša, izvođenje deteta iz zemlje, školovanja deteta, lečenja deteta I slično. Konačnu odluku donosi sud na osnovu mišljenja centra za socijalni rad i/ili komisije stalnih sudskih veštaka iz oblasti dečije psihologije.
Suština delimičnog lišenja roditeljskog prava je da se tužbenim zahtevom preko advokata za porodično pravo o delimičnom lišenju roditeljskog prava roditelj lišava jednog ili više prava i dužnosti iz sadržine roditeljskog prava, osim dužnosti da izdržava dete. Kada je roditelj delimično lišen roditeljskog prava, on nastavlja da obavlja roditeljska prava koja mu nisu oduzeta odlukom suda.
Sudskom odlukom o delimičnom lišenju roditeljskog prava može biti određena jedna ili više mera zaštite deteta od nasilja u porodici, zavisno od utvrđenih porodičnih okolnosti od strane suda.
U sudskom postupku delimičnog lišavanja roditeljskog prava, advokat za porodično pravo će zastupati dete u njegovom najboljem interesu i u cilju obezbeđivanja najboljih uslova za dalji i nesmetan psiho-fizički razvoj deteta.
Kod delimičnog lišenja roditeljskog prava i nesavesnosti roditelja mogu se javiti dva slučaja delimičnog lišenja roditeljskog prava zavisno od toga da li roditelj vrši ili ne vrši roditeljsko pravo:
1. Delimično lišenje prava roditelja koji vrši roditeljsko pravo
U ovom slučaju sud roditelja može lišiti prava na čuvanje i vaspitanje, podizanje, obrazovanje i zastupanje detetom, kao i na upravljanje i raspolaganje imovinom deteta.
2. Delimično lišenje prava roditelja koji ne vrši roditeljsko pravo
Roditelj koji ne vrši roditeljsko pravo može biti delimično lišen roditeljskog prava i to u delu koji se odnosi na to da održava lične kontakte sa detetom i prava na odlučivanje o pitanjima koja bitno utiču na život deteta. Ako roditelj ne vrši roditeljsko pravo jer ne živi sa detetom, njemu pripada pravo na održavanje ličnih odnosa sa detetom, kao i pravo da odlučuje o pitanjima koja bitno utiču na život deteta. Roditelj koji ne vrši roditeljsko pravo, a biva lišen prava koja ima odlukom suda o delimičnom lišenju roditeljskog prava, postaje izjednačen sa roditeljem koji je potpuno lišen roditeljskog prava, bez obzira na to što nisu postojali razlozi za potpuno, već samo za delimično lišenje roditeljskog prava.
Ukoliko su oba roditelja deteta delimično lišena u pogledu vršenja istih prava, tom detetu se mora postaviti privremeni staratelj, koji će odlučivati o pravima koja su sudskom odlukom roditelji delimično lišeni, a po potrebi to dete se može zbrinuti i u drugoj hraniteljskoj porodici ili socijalnoj ustanovi.
Sudska odluka o delimičnom lišenju roditeljskog prava se donosi na neodređeno vreme i obavezan je njen upis u matičnu knjigu rođenih, kao i organu koji vodi javni registar prava na nepokretnostima u slučaju da dete ima nepokretnosti. Kada prestanu razlozi za lišenje roditeljskog prava odnosno utvrdi se da roditelj više nije nesavestan u pogledu vršenja prava koja su mu bila delimično lišena, roditelju se može vratiti vršenje roditeljskog prava. Vraćanje roditeljskog prava se rešava takođe sudski, tužbom preko advokata za porodično pravo, a odluka se upisuje u matičnu knjigu rođenih. Tužbu za vraćanje roditeljskog prava može voditi advokat za porodično pravo.
